IFC positief beoordeeld door ARCADIS
IFC positief beoordeeld door ARCADIS
samenwerken via BIMserver nader onder de loep genomen
door Ruud van Tongeren - ICT Manager Applications - ARCADIS Nederland B.V.
Om aan de ambitie van ARCADIS, om onafhankelijk van de gebruikte software met elke partij te kunnen samenwerken, te kunnen voldoen is een pilot uitgevoerd met de Open source BIMserver. Doelstelling was om te onderzoeken of verschillende disciplines met verschillende software beter met elkaar kunnen samenwerken als er regelmatig IFC bestanden worden aangemaakt en op de BIMserver worden geplaatst. De BIMserver genereert dan een compleet model wat weer in IFC kan worden opgeslagen en gebruikt voor verdere analyses of presentaties.
Vraagstelling
Naast het operationeel krijgen van de BIMserver moesten ook de onderstaande vragen worden beantwoord:
• Wat is de positionering van de BIMserver in het totaal van software pakketten?
• Is IFC al volwassen genoeg om onderdelen van modellen te exporteren en om vanuit IFC weer een totaal model te generen wat bruikbaar is om verdere analyses op los te laten?
• Waar moet het huidige proces worden aangepast om optimaal te kunnen samenwerken?
• Is de database van de BIMserver ook door externe programma’s te benaderen en op te vragen?
"IFC bevat voldoende informatie om het model te analyseren"
Externe begeleiding
Om goed inzicht te krijgen in de werking maar vooral in de positionering van de BIMserver heeft TNO ons gedurende dit project begeleid.
Installatie BIMserver
Om de BIMserver te installeren is niet veel extra specifieke kennis nodig. De complete installatie kan worden gedownload van http://bimserver.org en geïnstalleerd. In principe kan het op elke computer worden geïnstalleerd om het uit te proberen maar als er met wat grotere modellen gewerkt moet worden is een dedicated server met flink wat geheugen wenselijk. Bij ARCADIS is de pilot uitgevoerd op een server met 16Gb intern geheugen. Uiteraard moet de omgeving te benaderen zijn met een internetbrowser.
Positionering BIMserver
Niet alleen bij het projectteam maar ook bij vele anderen was er wat onduidelijkheid gerezen over de positionering van BIMserver. Is dat een vervanging van analyse software als Navisworks of Solibri? Werk je echt met z’n allen in één model samen door IFC uit te wisselen? Geen van deze zaken zijn juist. BIMserver is een echte modelserver wat wil zeggen dat deze eigenlijk niets anders doet dan versiebeheer op de verschillende aangeleverde IFC bestanden. Van alle die IFC bestanden één integraal model berekent waarvan ook weer een IFC bestand (en nog andere formats) geëxporteerd kan worden.
Als discipline Architectuur met meerdere medewerkers met bv ArchiCAD aan een model werkt voegt het niets toe om onderling ook IFC bestanden uit te wisselen Zij doen alles met ArchiCAD en gebruiken indien wenselijk de server van ArchiCAD. Van het totale architectuurmodel wordt dan een IFC bestand op de BIMserver geplaatst.
Hetzelfde geldt voor een discipline die met bv Revit werkt. Die blijft ook samenwerken in Revit met mogelijk gebruik van Revitserver. Deze positionering werd binnen ARCADIS als goed werkbaar beschouwd.
De BIMserver heeft een mogelijkheid voor clashcontrol maar de constatering binnen de pilot was dat dit veel beter kan worden uitgevoerd door specialistische programma’s die het berekende IFC model inlezen.
Werking BIMserver
Een project op de BIMserver wordt opgedeeld in verschillende subprojecten. Per subproject worden IFC bestanden geïmporteerd. Op deze IFC bestanden vindt versie beheer plaats zodat je per subproject altijd op een oudere versie kunt terug vallen. Het is van belang dat vooraf wordt nagedacht over de onderverdeling in subprojecten. Achteraf wijzigen kan wel maar dan moet goed in de gaten gehouden worden met welke versies uiteindelijk het integrale model wordt berekend. In onze pilot waren er 3 disciplines betrokken (Bouwtechniek, Constructie, Installatietechniek). Per discipline is een subproject aangemaakt. Autorisatie kan per project en subproject worden geregeld.
Vanuit het hoofdproject bestaat de mogelijkheid om het gehele model te laten berekenen en exporteren. Dat exporteren kan in diverse formats zoals IFC en CityGML. Tijdens de pilot is alleen IFC gebruikt. Gedurende het berekenen van het totale model vinden er diverse controleslagen plaats. Zo worden dubbele objecten uit het model verwijderd. Dit gebeurt op basis van de GUID in IFC. Clashcontrol is ook mogelijk maar niet toegepast in ons model.
Bruikbaarheid IFC
Vooraf bestond er veel zorg over de toepasbaarheid van IFC. Er waren nogal wat geluiden dat er veel informatie verloren zou gaan.
Als de positionering goed wordt bekeken zal duidelijk zijn dat er eigenlijk van uitwisseling nauwelijks sprake is. Iedereen werkt met zijn eigen specifieke software en publiceert IFC bestanden. Natuurlijk gaat er bij het exporteren informatie verloren maar de vraag is of dat een bezwaar is om het totale model verder te analyseren. Tijdens de pilot bleek dat het resultaat meer dan voldoende was voor verdere analyse.
Wat wel opvallend was tijdens de pilot:
• De kwaliteit van het uit de ontwerpsoftware gegenereerde IFC bestand verschilt nogal per leverancier. Dit was opmerkelijk omdat alle software IFC gecertificeerd is. Dat blijkt dus niet altijd een garantie.
• Zo'n zelfde verschil is ontdekt bij de verschillende IFC viewers. Waar de ene viewer het bestand niet inlas omdat er fouten in zaten kon de andere viewer het probleemloos inlezen. De vraag kan gesteld worden wat beter is: Stoppen als er een fout in zit of fout overslaan en object niet laten zien.
De conclusie uit de pilot is dat IFC op dit moment voldoende informatie bevat om het totale model verder te analyseren, maar er moet wel met kennis van het project mee worden omgegaan.
Invloed op het proces
Om de invloed op het proces te beoordelen zijn door de informatie managers op basis van interviews de knelpunten in het huidige proces in kaart gebracht. Wat we eigenlijk al wisten bleek ook hieruit nl. dat het vooral gaat om de manier van samenwerken. Hoe communiceren de teams? Hoe en wanneer delen we de informatie? Belangrijke constatering was dat de communicatie tussen de disciplines hoofdzakelijk via de projectleiders loopt.
De BIMserver gaat deze knelpunten niet oplossen maar kan wel een ondersteunende rol hebben. Als je met elkaar afspreekt dat bv elke week een nieuw IFC bestand wordt geplaatst en dat je elke week het totale model met het ontwerpteam doorloopt los je al een hoop op. BIMserver helpt dan om snel inzicht in het totaal te krijgen en knelpunten vroeg te ontdekken.
Benadering database door externe applicaties
Voor de programmeurs van ARCADIS was het geen enkel probleem om een applicatie te ontwikkelen die object informatie uit de database van de BIMserver ophaalde. Verder is dit in de pilot niet uitgewerkt omdat het feit, dat het mogelijk is, voldoende is. Mocht de behoefte zich voordoen dan weten we dat het kan.
Conclusies
• De belangrijkste les die we hebben geleerd is de positionering van een Model Server zoals de Open Source BIM Server software. Een BIMServer is niet bedoeld om allerlei analyses op het totale model uit te voeren maar is een echte ModelServer die BIM data beheert (incl. beheer functionaliteiten zoals revisies, en dergelijke). Uitgaande van de functionaliteit kunnen we stellen dat in de meeste gevallen de open source BIMServer software voldoet aan de wensen.
• Vanuit het proces kan een BIMServer op onderdelen zeker bijdragen aan verbeteringen van ons ontwerpproces. Dat lukt echter alleen als er in het project goede afspraken over publiceren en overleggen worden gepland. Het maakt daarbij niet uit of dat intern of met externe partijen is. Werken met een BIMserver dwingt het projectteam om vooraf bewust na te denken over hun samenwerking.
• Het in 3 genoemde voordeel heeft als valkuil dat je al snel te gedetailleerd gaat werken wat kostenverhogend kan werken. Werk dus altijd van grof naar fijn en zorg ervoor dat alle disciplines in elke fase hetzelfde detailniveau aanhouden.
• Het is mogelijk gebleken een koppeling te leggen tussen de BIMServer software en een externe database via een op maat te ontwikkelen software client-applicatie (windows of web-applicatie).
• Een bouwwerk plaatsen in de omgeving zodat er een totaal overzicht bestaat, is mogelijk. Gaat het alleen om het bekijken en het visueel analyseren dan kan dat door beide bestanden (het model en de ruimtelijke gegevens) in één viewer in te lezen. Er is dan geen relatie tussen objecten. Eén gecombineerd uitvoer is slechts mogelijk door de beide standaarden van de bestanden te 'mappen'. Nader onderzoek is op dit laatste punt wel nodig.
Dit artikel komt uit de STUMICO nieuwsbrief nummer 104, september 2011. Lees de hele nieuwsbrief, klik hier.